Ba nguyên tắc chính của CEDAW

Để hiểu rõ thêm CEDAW là gì, bạn tham khảo tại đây nhé:

Công ước xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử – CEDAW

Ba nguyên tắc chính của CEDAW là cơ sở nền tảng và tinh thần của CEDAW được xây dựng nên – giúp mọi người hiểu rõ để áp dụng, thực thi CEDAW gồm:

+ Không phân biệt đối xử

+ Bình đẳng thực chất

+ Nghĩa vụ quốc gia

1. Nguyên tắc không phân biệt đối xử

Thuật ngữ “phân biệt đối xử” đã được nêu tại Điều 1 của CEDAW như sau: “phân biệt đối xử với phụ nữ có nghĩa là bất kỳ sự phân biệt, loại trừ hay hạn chế nào được đề ra dựa trên cơ sở giới tính, mà có tác dụng hoặc nhằm mục đích làm tổn hại hoặc vô hiệu hóa việc phụ nữ, bất kể tình trạng hôn nhân của họ như thế nào, được công nhận, hưởng thụ hay thực hiện các quyền con người và tự do cơ bản trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, dân sự hay bất kể lĩnh vực nào khác, trên cơ sở bình đẳng giữa nam giới và phụ nữ.”

Phân biệt đối xử được chia thành 2 loại: trực tiếp và gián tiếp

– Phân biệt đối xử trực tiếp: là hành động hoặc không hành động, sự bỏ qua một cách có “mục đích”, thể hiện rõ sự phân biệt đối xử đối với phụ nữ.

Ví dụ: Bộ luật lao động quy định tuổi nghỉ hưu của nữ là 55 tuổi, nam là 60 tuổi; các công ty yêu cầu tuyển dụng chỉ tuyển nam hoặc nữ,…

– Phân biệt đối xử gián tiếp: Là hành động phớt lờ (ngay cả khi không có ý định như vậy) có thể là trung lập đối với phụ nữ hay thậm chí có lợi đối với phụ nữ nhưng thực ra ảnh hưởng hoặc tác động của nó có thể là phân biệt đối xử.

Ví dụ: Một công ty báo chí tuyển dụng vị trí trưởng phòng, không phân biệt nam nữ để đảm bảo tính bình đẳng giới, với điều kiện, người nộp đơn phải từng làm việc ở tất cả các mảng báo chí trước đây để có kinh nghiệm. Tuy nhiên, trong bối cảnh khu vực đó, phụ nữ bị cấm làm ở mảng báo chí điều tra hình sự vì lý do an toàn. Do đó, dù không có ý định phân biệt, thì nữ giới cũng không thể nộp đơn vào vị trí trưởng phòng nói trên.

Tham khảo thêm tại: https://www.youtube.com/watch?v=8Bv379Q7gcM

2. Nguyên tắc bình đẳng thực chất

Có 3 cách hiểu và tiếp cận “bình đẳng” được giải thích trong nguyên tắc này

-Tiếp cận hình thức: cách tiếp cận này, nam giới và nữ giới được coi là giống nhau và được đối xử tương tự nhau mà không có sự ngoại lệ nào. Cách tiếp cận này bỏ qua sự khác biệt về mặt sinh học hay những khác biệt về mặt văn hóa, xã hội, định kiến về phụ nữ đang phải gánh chịu.

Ví dụ: một dự án trang trại cá ở một làng vùng sâu vùng xa, có một chính sách cung cấp cơ hội bình đẳng cho phụ nữ và nam giới được đào tạo trở thành người nuôi cá. Một trong những điều kiện tham gia là tất cả các thành viên cần phải có một cái ao. Những điều kiện khác như làm khô cá, đào tạo kỹ thuật,… sẽ được nhà tài trợ cung cấp. Tuy nhiên, luật lệ ở làng đó là phụ nữ không được phép sở hữu tài sản, do đó, không một phụ nữ nào có ao cá và tham gia dự án.

-Tiếp cận bảo vệ: trong cách tiếp cận này, có nhìn nhận sự khác biệt giữ nam và nữ, nhưng đồng thời coi nữ giới là yếu hơn và cần được bảo vệ. Vì với mục đích bảo vệ an toàn cho phụ nữ, nên sự lựa chọn của họ thường bị hạn chế và quyền của họ bị bỏ qua. Cách tiếp cận này làm trầm trọng/ tăng cường khuôn mẫu về sự yếu thế, địa vị thấp kém của phụ nữ

Ví dụ: quy định danh sách công việc độc hại, nguy hiểm cấm phụ nữ nhằm đảm bảo an toàn cho phụ nữ. Tất cả mọi người, gồm cả nam và nữ đều được quyền làm việc trong một môi trường an toàn. Quy định này đã loại bỏ nam giới khỏi quyền được bảo vệ khỏi sự nguy hiểm hay các nghề nghiệp nguy hiểm. Nữ giới đang bị đổ lỗi vì lý do sức khỏe chứ không phải do thiếu các biện pháp an toàn lao động và trang thiết bị bảo hộ sức khỏe đầy đủ cho người lao động.

-Tiếp cận điều chỉnh hay còn gọi là bình đẳng thực chất: cách tiếp cận này ghi nhận sự khác biệt về mặt sinh học và văn hóa xã hội giữa nam và nữ nhưng thừa nhận sự bình đẳng giữa các bên bằng cách đưa ra những phương pháp giải quyết thích hợp. Có 3 bước để thực hiện tiếp cận điều chỉnh:

+ Bình đẳng về mặt cơ hội: tất cả mọi người đều phải có cơ hội như nhau

+ Bình đẳng về mặt tiếp cận cơ hội: hay nhìn thấy sự khác biệt của từng nhóm đối tượng để điều chỉnh môi trường gây bất lợi cho các nhóm.

+ Bình đẳng về mặt hưởng thụ kết quả.

Cách tiếp cận điều chỉnh không chỉ áp dụng cho giới mà còn có thể áp dụng cho tất cả mọi người, vì mỗi chúng ta, mỗi nhóm người đều có sự đa dạng và khác biệt nhất định.

Ví dụ: dự án làm hội thảo hướng tới mọi người đều có thể tham gia

+ Bình đẳng về cơ hội: mọi người sinh viên, công nhân, người khuyết tật,… đều được quyền đăng ký tham dự và tuyển chọn khách quan.

+ Bình đẳng về tiếp cận cơ hội: nếu trong số những người tham gia có người khuyết tật vận động đi xe lăn, bên tổ chức cần phải thuê địa điểm ở tầng 1, hoặc những nơi có thang máy, đường dành cho xe lăn để giúp người tham gia có thể tới phòng hội thảo

+ Bình đẳng về thụ hưởng kết quả: khi mọi người đều ngồi trong phòng, tất cả mọi người đều được tham gia lắng nghe và thảo luận nội dung như nhau.

Tham khảo thêm tại: https://www.youtube.com/watch?v=0qQhfv5E8zA

3. Nghĩa vụ quốc gia

Khi phê chuẩn CEDAW và trở thành quốc gia thành viên, có nghĩa là các chính phủ của quốc gia đó phải có nghĩa vụ đưa ra những quy định, biện pháp nhằm tuân thủ và giám sát thực thi các quy định trong Công ước, xóa bỏ mọi phân biệt đối xử dưới mọi hình thức trên cả mặt luật pháp/ chính sách và thực tế

Nghĩa vụ quốc gia gồm có:

  • Tôn trọng:

+ Phải hủy bỏ tất cả các luật mang tính phân biệt đối xử

+ Cấm ban hành các luật mang tính phân biệt đối xử

+ Cấm tham gia các hoạt động mang tính phân biệt đối xử

  • Bảo vệ:

+ Đảm bảo các cơ chế khiếu nại và bồi thường

+ Kiểm soát khu vực tư nhân (công ty, doanh nghiệp, tập đoàn, cá nhân,…) để đảm bảo họ không có hành vi phân biệt đối xử, vi phạm quyền của phụ nữ

+ Ngăn chặn phân biệt đối xử

+ Áp dụng hình phạt đối với những hành vi phân biệt đối xử

  • Thúc đẩy:

+ Nâng cao nhận thức về quyền con người của phụ nữ

  • Thực thi:

+ Tạo điều kiện thuận lợi để thực thi

+ Nâng cao năng lực cho các thể chế nhà nước

+ Tăng cường năng lực cho phụ nữ

+ Loại bỏ những rào cản để đảm bảo bình đẳng trong cả luật pháp và thực tế

Tham khảo thêm tại: https://www.youtube.com/watch?v=TxjwvnKCjg4&t=180s

 

Leave a Reply