Bạo lực tình dục và những hiểu nhầm tai hại

“Quan hệ tình dục lúc nào cũng có đồng thuận giữa các bên. Chỉ có cưỡng hiếp mới không có mà thôi. Khi không phân biệt được rõ hai định nghĩa trên, sẽ dễ lầm tưởng hiếp dâm chỉ là một tình huống đặc biệt của quan hệ tình dục chứ không phải một tội ác bạo lực.”

Chỉ trong vài tháng ngắn ngủi, những tên tuổi hàng đầu Hollywood như Harvey Weinstein, Kevin Spacey và bây giờ là Louis C.K nối đuôi nhau xuất hiện trong danh sách những kẻ lạm dụng quyền lực để thực hiện hành vi xâm hại tình dục. Tổng số nạn nhân của ba ông trùm này lên đến khoảng 125 người. Những sự việc đáng tiếc xảy ra gần đây tại Mỹ càng cho thấy những hiểu lầm tai hại mà nhiều người vẫn có về bạo lực tình dục.


Bạo lực tình dục là thuật ngữ tổng quát phi luật pháp, bao gồm: quấy rối tình dục, xâm hại tình dục, tấn công tình dục, gạ gẫm tình dục (molestation) và cưỡng hiếp.

Những thuật ngữ phụ này đã được chính thức định nghĩa bởi các tổ chức hàng đầu. Ủy ban cơ hội việc làm bình đẳng (The Equal Employment Opportunity Commission) định nghĩa quấy rối tình dục là

– thực hiện các hành vi tiếp cận mang tính tình dục mà không được chấp thuận,

– hay yêu cầu người khác phải chấp thuận quan hệ tình dục

– thực hiện các hành vi quấy rối mang tính tình dục bằng tiếp xúc cơ thể hoặc lời nói ở môi trường làm việc hoặc học tập.

 

Theo Mạng lưới Quốc gia về Chống Hiếp dâm, Bạo hành và Loạn luân (Rape, Abuse and Incest National network – RAINN), quấy rối tình dục có thể bao gồm các hành vi đùa cợt mang tính bạo lực hoặc hạ nhục, bình luận nhắm đến các nhóm giới tính nói chung.

 

Quấy rối tình dục là điều phụ nữ gặp phải thường xuyên, đặc biệt là trong môi trường làm việc truyền thống mang nặng và đề cao tính nam. Các thống kê bị sai lệch do cách đặt câu hỏi điều tra khác nhau. Một số nghiên cứu hỏi những người tham gia khảo sát họ đã từng bị quấy rối chưa, trong khi một số nghiên cứu khác đặt câu hỏi rằng họ đã từng bao giờ phải trải qua việc bị động chạm ngoài ý muốn, là nạn nhân của những chuyện cười miệt thị giới tính, bị nhìn hoặc động chạm thiếu đứng đắn hay gặp phải chịu những hành vi xâm phạm phạm khác hay chưa. Ước tính khoảng nửa số nhân viên đã từng gặp phải các dạng quấy rối tình dục ngay tại nơi làm việc. Con số này có thể cao hơn (khoảng 60%) trong ngành công nghệ cao và các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), nơi mà nhân viên và những người quản lý hầu hết là những người đàn ông da trắng có đặc quyền hầu như không phải chịu nhiều hình phạt khi quấy rối tình dục. Đó cũng là một trong những lý do dẫn đến 40% phụ nữ bỏ việc trong các lĩnh vực này.

Cũng nằm trong thuật ngữ “bạo lực tình dục”, RAINN định nghĩa “tấn công tình dục” là bất kỳ động chạm hoặc hành vi nào liên quan đến tình dục được thực hiện mà không có sự đồng thuận của nạn nhân. Cho đến năm 2011, FBI vẫn định nghĩa hiếp dâm là “giao cấu thể xác cưỡng ép với phụ nữ mà không được người đó cho phép”. Thế nhưng trong một quyết định mang tính cách mạng (nhưng vẫn chưa đầy đủ), FBI đã định nghĩa lại cưỡng hiếp là “ xâm nhập vào âm đạo hoặc hậu môn, bất kể mức độ nhiều hay ít, bằng bất cứ bộ phận cơ thể hoặc dụng cụ nào, hoặc xâm nhập vào đường miệng bằng bất cứ cơ quan sinh dục nào của người khác, mà không có sự đồng thuận của nạn nhân”.

Nói cách khác, tất cả hành động hãm hiếp đều là hành động tấn công tình dục, nhưng điều ngược lại không phải lúc nào cũng đúng.

Thế nên, không có gì ngạc nhiên khi sự đồng thuận vẫn là một vấn đề dễ gây hiểu lầm. Ở Mỹ, Thống đốc Jerry Brown đã kí một dự luật vào năm 2015 – thiết lập yêu cầu về “đồng thuận rõ ràng” tại các trường học ở California, còn được gọi là “Có nghĩa là có”. Cụ thể, do vấn nạn cưỡng hiếp học đường (college rape) tại các trường đại học, dự luật mới yêu cầu những người có quan hệ tình dục trong các trường đại học phải đưa ra lời chấp thuận quan hệ tình dục một cách tự nguyện, tỉnh táo và rõ ràng trước khi quan hệ.”

Một chiến dịch nổi tiếng từng hình ảnh hóa sự đồng thuận bằng một tách trà: chỉ vì ai đó nói họ thích trà hoặc đã từng một lần uống trà với bạn không có nghĩa là họ muốn uống trà ngay bây giờ, với bạn hoặc uống trong khi họ đang ngủ.

Thật không may, cả về mặt pháp lý lẫn xã hội, việc định nghĩa sự đồng thuận vẫn còn cả một chặng đường dài.

Một điểm khác dễ gây hiểu lầm là một số bang ở Mỹ yêu cầu bằng chứng về các mức độ cưỡng ép khác nhau để có thể thiết lập hợp pháp tiêu chí về trường hợp không có đồng thuận. Sự cưỡng ép có thể về mặt thể xác, tâm lý hoặc cảm xúc. Nó bao gồm đe dọa, ép buộc, hoặc thao túng. Mặc dù có thể nạn nhân đồng ý hoặc xác nhận bằng một cách khác, nhưng nguyên nhân có thể do bị ép bởi vũ lực, vì vậy, đó là không đồng thuận. (Ví dụ, bạn ra đường gặp cướp và được yêu cầu đưa tiền hoặc là bị đánh. Bạn đồng ý đưa tiền để đảm bảo an toàn nhưng bạn không thực sự đồng thuận và mong muốn đưa tiền cho tên cướp. Bạn bị ép buộc phải đồng ý mà thôi).

Các số liệu về tấn công tình dục và hãm hiếp rất khác nhau, cũng phần lớn do định nghĩa khác nhau và thiếu báo cáo cụ thể. RAINN báo cáo rằng cứ 6 phụ nữ Mỹ thì có một người là nạn nhân của hiếp dâm hoặc cố ý hãm hiếp, trong khi các nguồn tin khác nói rằng cứ 5 phụ nữ ở Mỹ thì 1 người bị tấn công tình dục. Còn ở một số nguồn khác, con số này còn cao hơn là cứ 1 trên 3 phụ nữ ở các trường đại học.

Những con số này cao hơn trong cộng đồng LGBTQ+ và trẻ vị thành niên: tỷ lệ tấn công tình dục ở các trường đại học, cao đẳng là 32% đối với phụ nữ lưỡng tính so với 18% đối với phụ nữ dị tính. Trẻ vị thành niên, đặc biệt là nữ giới độ tuổi từ 16-19, tỷ lệ bị hãm hiếp hoặc tấn công tình dục cao hơn gấp bốn lần so với các độ tuổi khác.

Các vụ hiếp dâm và tấn công tình dục thường không được báo cáo. FBI ước tính khoảng 60-80% các trường hợp không được báo cáo, phần lớn do sự sợ hãi của những nạn nhân còn sống sót với công an, sợ phải đối mặt với kẻ tấn công, và sợ mọi người sẽ không tin.

Nỗi sợ này lý giải tại sao chúng ta phải sử dụng ngôn ngữ thật chính xác và chỉ sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác khi thảo luận về bạo lực tình dục. Khi sử dụng từ ngữ hoặc các cụm từ không chính xác, chúng ta thường xuyên xem nhẹ và đánh giá thấp trải nghiệm của các nạn nhân, và cho rằng có thể quan hệ tình dục mà không cần sự đồng thuận.

Phóng viên của tờ Guardian – Jessica Valenti đã viết: “Quan hệ tình dục lúc nào cũng có đồng thuận giữa các bên. Chỉ có cưỡng hiếp mới không có mà thôi. Khi không phân biệt được rõ hai định nghĩa trên, sẽ dễ lầm tưởng hiếp dâm chỉ là một tình huống đặc biệt của quan hệ tình dục chứ không phải một tội ác bạo lực.”

Sự thay đổi này đã bắt đầu với hàng triệu người dùng Twitter và Facebook được nâng cao nhận thức về lạm dụng tình dục thông qua hashtag #metoo sau chuyện của Weinstein. Hàng ngàn nạn nhân là nam giới đã lên tiếng sau Spacey và những cuộc trò chuyện vẫn còn tiếp tục với C.K. Khi hiểu về quấy rối tình dục, tấn công tình dục, hoặc hiếp dâm, ta cần phải biết và dùng ngôn ngữ chuẩn xác để bắt đầu quá trình chữa lành vết thương.

Source: Femmagazine

Leave a Reply