Phụ nữ có quyền lực trong chế độ phụ quyền không?

Nói theo một cách khác, vấn đề không nằm ở việc phụ nữ làm gì hay bản thân họ là ai, mà là họ được đánh giá như thế nào và ai là người có quyền đánh giá con người

Nhìn chung thì đàn ông nắm quyền lực trong tất cả các thiết chế quan trọng của một xã hội phụ hệ; tuy nhiên, những điều này tuyệt đối không ám chỉ rằng phụ nữ hoàn toàn không có bất kì quyền lực hay các quyền lợi, tầm ảnh hưởng và các tài nguyên nào dưới chế độ phụ quyền. Sự thực là không có một hệ thống kém bình đẳng nào có thể tiếp tục vận hành mà thiếu đi sự tham gia của những người bị đàn áp và yếu thế, hơn nữa một vài người trong đó còn nhận được lợi ích từ điều này. Điều này cũng đúng với các chế độ phụ quyền. Phụ nữ đã đứng lên và vươn tới quyền lực, thậm chí còn thỉnh thoảng nắm những chức vụ chỉ huy và gặt hái được những phần lợi dù to hay nhỏ về phía mình. Dù vậy nhưng tất cả điều này không thể phủ định sự thật rằng hệ thống này vẫn đang chịu sự thống trị của nam giới – phụ nữ vẫn chỉ đơn thuần đang cố gắng thích nghi và chỉ nắm giữ một phần nào đó trong hệ thống này bằng nhiều cách khác nhau. Một ví dụ tương tự sau đây có thể giúp chúng ta hiểu rõ về điều này hơn. Trong một nền kinh tế tư bản mà ở đó những công nhân đóng một vai trò lớn, mặc dù họ có thể tham gia vào công việc quản lý ở mức độ nào đó, nhưng điều này không có nghĩa là họ thực sự nắm quyền kiểm soát. Bởi đủ loại lý do đa dạng nào đó phụ nữ cũng góp phần ủng hộ và duy trì chế độ phụ quyền. Phần lớn chúng ta đã tiếp nhận những giá trị của nó và đồng thời vẫn bị ràng buộc bởi hệ tư tưởng phụ quyền.

Gerda Lerner đã nêu ra một điểm đáng chú ý:

Đàn ông và phụ nữ sống trên một sân khấu, mà ở đó họ diễn những vai đã được phân cho mình, với tầm quan trọng như nhau. Vở diễn không thể tiếp tục nếu thiếu cả hai vai này. Về tổng thể, không một ai trong số họ là “đóng góp” nhiều hơn hay ít hơn; không một ai trong số họ là cần thiết hay không cần thiết. Nhưng sân khấu ấy lại được nhìn nhận, tô vẽ, và định hình bởi đàn ông. Đàn ông đã viết nên vở diễn, đã chỉ đạo vở diễn, thuyết minh ý nghĩa của từng phân cảnh. Họ đã tự phân cho họ phần thú vị, kịch tính nhất, và cho phụ nữ những vai phụ.

Nói theo một cách khác, vấn đề không nằm ở việc phụ nữ làm gì hay bản thân họ là ai, mà là họ được đánh giá như thế nào và ai là người có quyền đánh giá con người. Không phải phụ nữ hoàn toàn bị tước quyền hay phẩm giá ở chế độ phụ quyền – vấn đề ở đây chính là với khuôn mẫu đang áp đặt họ, và khuôn mẫu ấy được quyết định bởi đàn ông.

Source: What is patriarchy – Kamla Bhasin

Leave a Reply