Nhận biết “Chế độ phụ quyền”

Chế độ phụ quyền biểu hiện như thế nào? Làm sao để nhận biết nó trong cuộc sống hàng ngày?

Bất cứ ai đã từng có trải nghiệm dù chỉ là một sự phân biệt đối xử, khinh miệt hay tẩy chay nhỏ nhất cũng có thể cảm thấy và nhận biết được nó, dù họ có thể không biết phải gọi nó như thế nào. Bất cứ khi nào những người phụ nữ nói về trải nghiệm của họ với tư cách là người nữ trong xã hội, thì thực chất là họ đang miêu tả những loại hình trải nghiệm khác nhau của chế độ phụ quyền. Các ví dụ dưới đây sẽ diễn giải những gì tôi đang muốn nói đến. Mỗi một ví dụ đại diện cho một loại hình cụ thể của sự phân biệt đối xử và cũng là một khía cạnh cụ thể của chế độ phụ quyền.

“Tôi nghe nói rằng gia đình tôi không vui vẻ gì khi tôi được sinh ra. Họ muốn một đứa con trai.” (trọng nam khinh nữ)

“Tôi phải giúp mẹ mình làm việc nhà, các anh em của tôi thì không.” (Gánh nặng việc nhà đối với phụ nữ và trẻ em gái)

“Thật sự là một cuộc đấu tranh để được đến trường. Cha tôi nghĩ là con gái thì không cần phải học.” (Thiếu cơ hội giáo dục đối với nữ giới)

“Tôi không thể ra ngoài gặp bạn bè hay vui chơi.” (hạn chế quyền tự do)

“Các anh em trai của tôi có thể về nhà bất cứ khi nào họ thích nhưng tôi phải trở về nhà trước khi trời tối.” (Thiếu tự do và quyền tự do di chuyển đối với nữ giới)

“Cha tôi thường xuyên đánh mẹ tôi.” (bạo lực đối với phụ nữ)

“Bởi vì tôi không chịu đáp ứng nhu cầu của sếp nên tôi bị đuổi việc.” (Quấy rối tình dục ở nơi làm việc)

“Tôi không được thừa kế tài sản của bố tôi. Tài sản của chồng tôi cũng không phải của tôi. Thực ra chẳng có ngôi nhà nào mà tôi có thể sở hữu cả.” (Thiếu quyền thừa kế hay quyền sở hữu của phụ nữ)

“Tôi phải lấy cơ thể mình để chiều chồng tôi bất cứ khi nào anh ấy muốn. Tôi không có tiếng nói. Tôi rất sợ quan hệ tình dục. Tôi không thích một chút nào.” (Đàn ông nắm quyền kiểm soát cơ thể và tính dục của phụ nữ)

“Tôi muốn chồng tôi sử dụng các biện pháp phòng tránh nhưng anh ấy đã từ chối. Anh ấy thậm chí còn không cho phép tôi phẫu thuật để phòng tránh thai.” (Phụ nữ không được nắm quyền kiểm soát khả năng sinh sản hay quyền sinh sản)

Khi phụ nữ tự nhìn nhận lại, các mảnh vụn trải nghiệm dần dần tạo thành một khuôn mẫu. Phụ nữ nhận ra rằng ai trong số họ cũng phải chống chịu sự bất công này theo một cách khác nhau. Cảm giác và trải nghiệm của sự lệ thuộc đã phá hủy sự tự tôn, lòng tự trọng và sự tự tin của phụ nữ và đặt ra giới hạn cho những đam mê của chính họ. Mỗi một hành động dũng cảm phụ nữ thực hiện để khẳng định chính mình bị lên án là “không nữ tính”. Còn nếu phụ nữ cố gắng bước ra khỏi không gian và vai trò bị bó buộc và định sẵn cho nữ giới thì lập tức bị gọi là “vô liêm sỉ”.

Những quy chuẩn và thực hành đã định nghĩa phụ nữ là thấp kém hơn đàn ông, những quy tắc mà áp đặt quyền kiểm soát lên chúng ta, hiện hữu ở tất cả mọi nơi: trong gia đình, những quan hệ xã hội, tôn giáo, luật pháp, trường học, sách giáo khoa, truyền thông, những nhà máy, hay cơ quan.

Khi lắng nghe lẫn nhau, phụ nữ sẽ nhận ra rằng sự lệ thuộc này không phải là số phận của chỉ một vài người không may mắn. Nó cũng không phải là một vài người đàn ông “đốn mạt” nào đó đã áp bức và bóc lột một vài người phụ nữ. Chúng ta bắt đầu hiểu rằng cái mà chúng ta đang phải đối mặt là một thể chế, một chế độ mà nam giới nắm quyền kiểm soát và thống trị, chế độ mà ở đó phụ nữ là hạ cấp.

 

Source: What is patriarchy – Kamla Bhasin

Leave a Reply