Hiểu thêm về nữ quyền

Về bản chất, phong trào nữ quyền thời điểm hiện tại là cuộc đấu tranh giành quyền bình đẳng, nhân phẩm và sự tự do lựa chọn cho phụ nữ, là cuộc đấu tranh để phụ nữ có quyền tự kiểm soát cuộc sống và cơ thể của chính mình bất kể là ở trong hay ngoài gia đình.

Thật ra thì, sẽ không đầy đủ nếu chỉ đơn giản là yêu cầu sự bình đẳng của phụ nữ ngang bằng với đàn ông trong cộng đồng của họ. Ví dụ như, một người phụ nữ nông dân sẽ không nhận được lợi ích đáng kể nào nếu ngang hàng với một người nông dân là nam giới – người mà cũng bị đối xử hung bạo, bị bóc lột và áp bức bởi xã hội. Rất nhiều nhà nữ quyền, do đó, không chỉ yêu cầu và đấu tranh cho “sự bình đẳng” của phụ nữ, mà còn cho một xã hội công bằng và bình đẳng cho phụ nữ cả đàn ông.

Phong trào nữ quyền là việc hoạt động tích cực để thay đổi hệ thống phụ quyền. Thêm vào đó, để hướng tới tính hành động, phong trào nữ quyền cũng cần phải là một hệ tư tưởng, một hệ thống niềm tin. Mọi hành động đều dựa trên niềm tin. Phong trào nữ quyền là một học thuyết vận động các quyền xã hội và chính trị cho phụ nữ, bình đẳng với các quyền tương đương của đàn ông. Nó cũng là một bộ phận tri thức, tư tưởng và lý thuyết mà những học giả/nhà tư tưởng/nhà văn nữ quyền đã tạo ra để thách thức lại những kiến thức và hệ tư tưởng phụ quyền. Theo nhà nữ quyền Hà Lan – Saskia Wieringa, phong trào nữ quyền cũng là một quá trình thảo luận, một quá trình của việc tạo ra những bể nghĩa mới, phá vỡ những khuôn mẫu, chuẩn mực giới cũ và tạo ra những hình mẫu mới của phụ nữ, của nhân dạng và các khía cạnh tổng quát của một con người. Phong trào nữ quyền mang rất nhiều ý nghĩa, và không bị giới hạn bởi bất cứ xu hướng thời đại hay bối cảnh phương Tây nào (Subversive Women – Saskia Wieringa).

Phong trào nữ quyền không phải là sự phê bình xã hội mang tính một chiều mà là sự thực hành mang tính chuyển hóa, chính trị và đạo đức đa tầng. Là sự vận động chính trị hướng đến sự thay đổi, phong trào nữ quyền đã luôn có sự cộng tác của nhiều viện nghiên cứu nữ quyền, nơi mà các nhà học giả đã nghiên cứu về xã hội, cấu trúc xã hội và các mối quan hệ xã hội từ góc nhìn của phụ nữ. Những nghiên cứu này giúp cho phụ nữ trở nên “hữu hình” thông qua việc nhìn vào họ một cách cụ thể hơn thay vì chỉ là một phần ẩn nào đó của “con người” hay “nhân loại”. Trong những nghiên cứu về nữ quyền, phụ nữ vừa là chủ thể lại vừa là khách thể của nghiên cứu. Phụ nữ đã giành được quyền được định nghĩa, được đưa ra diễn giải, diễn dịch- một quyền mà chỉ dành riêng cho đàn ông từ thuở sơ khai của tri thức. Phụ nữ bắt đầu tập trung vào những lĩnh vực mà chưa bao giờ được cho là đáng để quan tâm hay là không nên được nhìn nhận từ góc độ của phụ nữ – ví dụ như gia đình, tính dục, và các mối quan hệ cá nhân. Khi mà sự ưa thích nam giới được làm sáng tỏ trong các học thuyết hiện tại, thì những nghiên cứu nữ quyền đã tái kiểm định xã hội và học thuyết xã hội, và chỉ ra rằng việc phụ nữ và góc nhìn của phụ nữ đang biến mất trên các diễn đàn khoa học xã hội, lịch sử, văn học, …, cũng có đến nửa phần là sự thật thật. Nửa sự thật rất nguy hiểm bởi chúng có thể đội lốt như sự thật.

Đối với cả phụ nữ và đàn ông, phong trào nữ quyền là một cuộc đấu tranh cá nhân và bản năng cũng như sự biểu lộ hình thái xã hội của nó. Nó vừa là hành động của một cá nhân lại vừa là nỗ lực/ sự vận động của cả một tập thể vì quyền con người của phụ nữ.

Có phải có nhiều loại phong trào nữ quyền khác nhau không?

Thực chất đúng là như vậy, và do đó nên nói về những hình thái nữ quyền nói chung hơn là chỉ về một loại nữ quyền được công nhận rộng rãi.

Phong trào nữ quyền được thể hiện bằng nhiều quan điểm. Khi mà nó chạm đến tất cả các mặt trong đời sống cá nhân và xã hội của chúng ta, thì những vấn đề và sự biểu hiện của nữ quyền là rất đa dạng. Ví dụ, những nhà nữ quyền có thể là nhà khoa học, nhà thần học, nhà làm phim, nhà thơ, nhà hoạt động xã hội, nhà khoa học xã hội, mỗi người lại mang những mối quan tâm và ý thức về nữ quyền rất khác nhau.

Trên thực tế, những mối quan tâm, sự thể hiện cũng như sự đấu tranh của một nhà nữ quyền có thể thay đổi tùy vào những giai đoạn khác nhau trong cuộc đời của cô ấy. Khi còn là một học sinh, cô ấy có thể phải đấu tranh chống lại sự phân biệt đối xử, phân biệt giới tính trong cơ chế giáo dục. Khi là một nữ nhân viên, cô ấy có thể sẽ quan tâm về môi trường làm việc phù hợp cho phụ nữ. Khi là một bà mẹ, cô ấy có thể phải đấu tranh với các vấn đề liên quan đến nhà trẻ hay sự phân biệt giới tính trong những quyển sách dành cho trẻ em. Khi là một phụ nữ đã ly hôn, cô ấy có thể sẽ phải đấu tranh với tất cả những vấn đề xã hội mà một người phụ nữ độc thân phải đối mặt.

Đây là lý do vì sao mà phong trào nữ quyền có rất nhiều tầng nghĩa, tập trung vào nhiều vấn đề và đa chiều.

Source: Feminism and its relevance in South Asia – Nighat Said Khan Kamla Bhasin

Leave a Reply