Nhìn lại “đặc quyền” của bạn – phần 1

“ Thiểu số” là gì? Trên cả trái đất này, những người được chọn để làm anh hùng đều nằm trong nhóm thiểu số. Không có một đặc quyền xã hội, chính trị hay tôn giáo nào mà chúng ta đang được hưởng hiện nay lại không phải đánh đổi bằng máu, nước mắt và sự nhẫn nhục chịu đựng của những con người thuộc nhóm thiểu số. “ Thiểu số”_ những con người luôn đi tiên phong trong việc giải quyết mọi mâu thuẫn về đạo đức và chạm tới những điều cao thượng trong lịch sử thế giới.

                                                                   John B.Gough

Đặc quyền là một thuật ngữ thường được dùng để miêu tả bất kỳ một quyền lợi hiển nhiên nào trong xã hội mà bạn được hưởng bởi nét đặc trưng của nhóm thành viên bạn tham gia. Đặc quyền không phải là thứ mà bạn có thể chọn để nhận hay không nhận. Nó được tự động trao cho bạn dựa trên nhân dạng của bạn và nó biểu lộ cách mà cá nhân và xã hội sẽ tương tác và nhìn bạn.

Đặc quyền là tạo phẩm của sự áp bức và các hội nhóm nắm quyền lực trong việc áp bức thường sở hữu những đặc quyền tốt nhất. Để chống lại sự áp bức, chúng ta cần phải chống lại chính những đặc quyền được gắn với bản thân ta.

Khi chúng ta không thể “ tắt” chế độ đặc quyền của bản thân, ta có thể “ kiểm tra” những đặc quyền mà ta được hưởng. Việc kiểm tra này sẽ giúp bạn nhận thức rõ hơn về đặc quyền trong những hoàn cảnh mà bạn có thể trung lập hóa đặc quyền của bản thân và tạo ra sân chơi lành mạnh đối với tất cả các nhóm ( trong mọi việc từ bối cảnh xã hội thân mật cho tới nơi làm việc trang trọng.)

Bước đầu tiên để kiểm tra đặc quyền chỉ đơn giản là việc nhận thức về những ưu tiên được gắn với các nhóm nhân dạng khác nhau của bạn.

Danh sách đặc quyền

Trong 1 luận văn ngắn vào năm 1990 “ Đặc quyền của người da trắng: Mở chiếc ba lô vô hình” Peggy đã đưa ra một quan điểm rằng những người da trắng luôn mang bên họ một chiếc “ ba lô vô hình” được lấp đầy bởi những tài nguyên, sách hướng dẫn, bản đồ và những vật dụng hữu ích khác để làm cho cuộc sống dễ dàng hơn. Hơn nữa, quan điểm cũng cho rằng thành viên của những sắc tộc khác nhau cũng được sinh ra với những chiếc ba lô khác nhau hay các bộ công cụ họ có theo ý mình. Peggy đã “ mở” chiếc cặp sách của bà bằng cách tạo nên bản nháp danh sách đặc quyền đầu tiên, Trong đó, bà đã giải thích một cách khái quát 50 lợi ích xã hội mà bà được hưởng thụ vô điều kiện trong cuộc sống hàng ngày bởi bà là người da trắng.

Mở rộng hơn, dưới đây bạn sẽ tìm thấy một vài danh sách mới mà tôi đã viết để chia sẻ những danh mục của trong chiếc ba lô vô hình của các nhóm đặc trưng khác nhau. Mục đích của việc tạo ra các danh sách này không phải để miệt thị những thành viên của các nhóm có đặc quyền mà là giúp họ nhận thức được những quyền lợi mà họ được hưởng từ lúc sinh ra để từ đó họ có thêm sự đồng cảm với những cá nhân kém may mắn.

Cần chú ý rằng, như với tất cả mọi nhân dạng, tất cả mọi điều trong danh sách dưới đây đều được áp dụng rộng rãi với tất cả các nhóm nhân dạng và là những đặc quyền mà họ thường được hưởng. Không có cách nào để nói rằng tất cả các cá nhân trong mỗi nhóm trên đều sẽ được hưởng mọi quyền lợi hay hưởng các quyền lợi như nhau. Những điểm giao nhau về nét nhân dạng đóng một vai trò lớn trong đặc quyền, ví dụ như: mỗi người có nhiều vai trò/ danh tính khác nhau, một danh tính không mang tính đặc quyền trong số đó có thể hủy bỏ đặc quyền của một danh tính khác mà họ có

Đặc quyền của Cisgender

Cisgender: người có bản dạng giới trùng với giới tính sinh học khi họ sinh ra. VD: những người sinh ra giới tính sinh học là nam và có bản dạng giới là nam.

Phân biệt với transgender (chuyển giới): người có bản dạng giới không trùng với giới tính sinh học khi sinh ra. VD: những người sinh ra giới tính sinh học là nam và có bản dạng giới là nữ

Dưới đây là danh sách đặc quyền của nhóm cisgender. Nếu như bạn cảm thấy lạ lẫm đối với thuật ngữ này thì nó có nghĩa là bạn có giới tính sinh học trùng với bản dạng giới, dẫn tới việc người khác nhận dạng một cách chính xác giới của bạn. Nếu ban là cisgender, những điều được liệt kê dưới đây là những lợi ích bạn được hưởng từ sự trùng khớp giữa bản dạng tự nhiên của bạn và bản dạng bạn tự nhận thức. Nếu bạn xác định mình là cisgender, nó là điều tốt để bạn sẽ không bao giờ phải nghĩ đến những điều dưới đây. Cố gắng và khi đã có nhiều kiến thức hơn, bạn sẽ bắt đầu nhận ra chúng ta sẽ phải cố gắng như thế nào để làm cho mọi việc trở nên dễ dàng hơn với những người chuyển giới_ những người không thể tiếp cận với quyền lợi này.

  1. Bạn có thể dùng nhà vệ sinh công cộng mà không cần lo tới việc bị nhạo báng, xúc phạm bằng lời nói, hăm dọa bằng vũ lực hay bị bắt giữ.
  2. Bạn có thể dùng những tiện ích công cộng như tủ quần áo ở phòng gym, phòng thay đồ mà không cần sợ hãi hay lo lắng.
  3. Người lạ sẽ không quan tâm tới việc bộ phận sinh dục của bạn như thế nào hay bạn quan hệ tình dục ra sao.
  4. Giá trị của bạn như một người đàn ông/ phụ nữ/ con người sẽ không phải dựa trên việc bạn đã phẫu thuật bao nhiêu hay bạn đã thể hiện mình như mộtngười không chuyển giới ( non- transgender) tốt như thế nào.
  5. Bạn có thể đi xuyên qua thế giới và hòa nhập vào đó một cách tự nhiên nhất mà không phải chịu bất kì một ánh nhìn chằm chằm, lời thì thầm, chỉ trỏ hay chế nhạo nào bởi thể hiện giới của bạn.
  6. Bạn có thể tiếp cận với những không gian giới đặc quyền như Lễ hội Michigan Womyn, Greek Life, hay Take Back the Night và không bị bài trừ bởi trạng thái chuyển giới của bạn.
  7. Người lạ gọi bạn bằng tên bạn đưa cho chứ không hỏi tên thật của bạn là gì và sau đó tự cho rằng họ có quyền để gọi bạn bằng tên đó.
  8. Bạn có thể chắc chắn rằng khả năng bạn nhận được công việc, thuê căn hộ hay vay thế chấp sẽ không bị từ chối dựa vào bản dạng giới/ thể hiện giới của bạn.
  9. Bạn có thể tán tỉnh, tìm hiểu và tạo lập mối quan hệ mà không cần sợ hãi bị từ chối, tấn công bởi giới tính sinh học của bạn hay khiến cho đối phương phải đặt câu hỏi về thiên hướng tình dục của họ.
  10. Nếu như bạn phải đi cấp cứu, bạn cũng không cần phải lo lắng giới của bạn sẽ tạo ra rào cản trong việc tiếp nhận điều trị phù hợp hay tất cả vấn đề sức khỏe của bạn sẽ bị quy là ảnh hưởng từ việc giới của bạn là gì.
  11. Nhận dạng của bạn sẽ không bị cho là bệnh tâm thần (hội chứng ý thức giới thuộc Hệ thống chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần ấn bản thứ 4) bởi các cơ sở tâm lý và y khoa.
  12. Bạn không cần phải lo lắng về việc bị cho vào buồng trong trại tam giam, các cơ sở bắt giữ, nhà tù hay trại giam với những người có giới không phù hợp với bạn.
  13. Bạn cũng không cần lo ngại về việc bị gắn nhãn mác như một kẻ mại dâm bởi thể hiện giới của mình.
  14. Bạn cũng không cần phải trải qua sự đánh giá tâm lý chuyên sâu để nhận được giấy chứng nhận sức khỏe.
  15. Bạn cũng không phải từ chối quyền trở thành một phần của cộng đồng “ queer” (thuật ngữ bao trùm, nội hàm bao gồm tất cả những người LGBT, tất cả những nhóm thiểu số khác như người toàn tính, người liên giới tính, người vô tính,…), Gays và lesbians cũng sẽ không loại bạn ra khỏi những hành động đòi quyền bình đẳng của họ bởi bản dạng giới của bạn ( hay bất kì một hành động đòi quyền bình đẳng nào, bao gồm nữ quyền)
  16. Nếu bạn bị sát hại ( hay có bất kì hành vi phạm tội gây ra cho bạn), thể hiện giới của bạn sẽ không bị lôi ra để bào chữa cho kẻ sát nhân ( nỗi sợ gay) hay làm cái cớ để cứu vớt kẻ phạm tội.
  17. Bạn có thể dễ dàng tìm ra một hình mẫu lý tưởng hay người hướng dẫn có cùng đặc điểm giống bạn để mô phòng theo.
  18. Hollywood đã khắc họa chính xác những người có cùng giới với bạn ở trên phim ảnh và TV mà không biến những đặc điểm giới ấy thành tâm điểm của một cốt truyện đậm chất drama hay một câu chuyện cười cợt nhả.
  19. Bạn có ngầm định rằng tất cả mọi người bạn gặp gỡ đều hiểu giới của bạn là gì và không nghĩ rằng bạn cố tình gây hiểu lầm, đánh lạc hướng họ khi bạn tiết lộ bạn thật sự là ai.
  20. Bạn có thể mua quần áo phù hợp với bản dạng giới của bản thân mà không cần gây phiền nhiễu tới người phục vụ, bị trêu chọc bởi nhân viên hay bị thắc mắc về bộ phận sinh dục.
  21. Bạn cũng có thể mua giày phù hợp với thể hiện giới của bản thân mà không cần lo lắng về việc phải đặt hàng chúng theo một kích thước đặc biệt hay đặt làm riêng.
  22. Không có người lạ nào kiểm tra thẻ căn cước hay bằng lái xe của bạn sẽ chế nhạo hay nhìn bạn chằm chằm bởi tên/ giới tính của bạn không trùng khớp với điều mà họ thấy thông qua thể hiện giới của bạn.
  23. Chắc chắn rằng bạn sẽ không bị từ chối bất kì một dịch vụ nào tại bệnh viện, ngân hàng hay các cơ sở khác bởi nhân viên không tin giới tính ghi trong chứng minh thư trùng với bản dạng giới của bạn.
  24. Giới của bạn là một lựa chọn trong các đơn từ.
  25. Bạn có thể đánh dấu vào các ô trong đơn mà không cần lo việc ai đó sẽ không đồng ý hay nói rằng bạn là kẻ dối trá.
  26. Bạn không phải sợ hãi việc tương tác với cảnh sát bởi bản dạng giới của mình.
  27. Bạn có thể đi rất nhiều nơi với bạn bè và biết chắc rằng sẽ ở đó sẽ có phòng tắm/ phòng vệ sinh bạn có thể sử dụng.
  28. Bạn có thể giả vờ rằng cấu tạo sinh học và giới giống nhau khi con bạn hỏi về “ bộ phận của bạn nam và bộ phận của bạn nữ” thay vì phải giải thích sự phức tạp thật sự của vấn đề
  29. Bạn không cần phải thuyết phục bố mẹ về giới tính thật của mình hay phải đi tìm lại tình thương, sự kính trọng từ bố me/ anh chị em chỉ vì bản dạng giới của bản thân.
  30. Bạn không cần phải nhắc đi nhắc lại người thân của mình về việc dùng đúng đại từ dành cho giới của mình. ( Ví dụ như sau khi phẫu thuật chuyển giới).
  31. Bạn không phải đối mặt với những tấm ảnh cũ-  không thể hiện đúng sự thật bạn là ai.
  32. Nếu bạn đang hẹn hò với một ai đó, bạn biết họ sẽ không nhìn bạn chỉ để thoải mãn sự tò mò những thứ liên quan đến bản dạng giới của bạn (như cảm giác mới lại trong việc quan hệ tình dục với người chuyển giới) 

    Source: A guide to Gender

Leave a Reply