Đàn ông và nhân dạng trong gia đình

our-top-sales-person-is-the-problem-what-now.jpgChị bạn của tôi có kể cho tôi một câu chuyện ở nhà chị: “Một lần, khách hỏi thằng Bi nhà chị ông đâu rồi, thằng bé trả lời: ‘Ông cháu đi chợ rồi ạ,’ thế là mẹ chồng chị nổi xung lên mắng thằng bé: ‘BI!! Không được nói ông đi chợ! Phải nói ÔNG ĐI CÓ VIỆC!!!’” Và thế là từ đó trở đi, bé Bi hiểu rằng có một sự mặc định ngầm rằng mỗi khi ông đi ra ngoài tức là vì công chuyện, chứ không phải vì công việc bếp núc chợ búa (cho dù sự thật đúng là thế thật). Bạn có thể gặp các câu chuyện này ở các biến thể khác, từ lời nói đến hành động, nhưng tư tưởng thì y hệt nhau: đàn ông làm gì chứ không làm việc của gia đình!

Theo xã hội cũ, đàn ông được coi là người cung cấp vật chất trong gia đình. Do đó, họ kết nối với gia đình và các thành viên trong gia đình qua mối liên kết về tài chính/vật chất. Trong khi đó, phụ nữ liên kết với gia đình qua liên kết về cảm xúc: họ được mong đợi là người chia sẻ, quan tâm đến các thành viên và là trụ cột về tinh thần cho gia đình. Thế nhưng, với sự phát triển và thay đổi của xã hội, cấu trúc gia đình truyền thống đã có nhiều khác biệt. Thời nay, phụ nữ cũng hình thành mối liên kết tài chính với gia đình, không phải vì vai trò quản lí mà cũng ở vai trò cung cấp nguồn tài chính. Xã hội hiện đại cho phép phụ nữ tự chủ kinh tế, khai phá tiềm năng và bản sắc cá nhân, đồng thời giúp mối liên kết với gia đình của họ lớn gấp đôi trước kia: vừa về tài chính, vừa về cảm xúc. Vậy còn đàn ông thì sao?

Trong nhiều gia đình, tuy xã hội đã thay đổi, mô hình gia đình truyền thống trước đây vẫn được giữ lại. Điều này gây ra một vấn đề khi vị trí độc tôn trước kia của người chồng không còn: mối liên kết của họ với gia đình lỏng lẻo gấp đôi so với trước kia (do gánh nặng tài chính của họ về mặt lý thuyết đã giảm một nửa). Rõ ràng, với cách giáo dục theo mô hình truyền thống “chỗ của đàn ông không phải ở trong bếp” mà phần lớn gia đình vẫn miệt mài theo đuổi, xã hội đang cố tình đẩy họ ra khỏi phạm vi gia đình. Các mẹ hay than: “Chồng ham chơi biết phải làm sao?” “Chồng lười chơi với con nên làm gì?”… Thực tế thì chẳng người đàn ông nào sinh ra mà vô tâm cả, mà là họ được dạy dỗ một cách có hệ thống rằng họ không nên quan tâm đến những chuyện xảy ra trong gia đình. Từ bà mẹ không dạy cho họ cách nấu ăn, đến người vợ: “Thôi, có tí việc để em làm”, họ sẽ ngầm hiểu rằng xã hội mong đợi họ không nên bận tâm đến gia đình và các thành viên trong đó. Hay nói cách khác, đàn ông có thể sống ở trong nhà, nhưng không nên quá gắn bó với đồ đạc, dụng cụ, thành viên (về tâm lý, tình cảm…) hay công việc trong nhà.

Thế nên hãy ngưng đổ lỗi cho mình đàn ông rằng họ rất vô tâm. (Tất nhiên là họ có lỗi thật) Việc đàn ông thụ động với việc nhà được khuyến khích và củng cố bài bản (với hàng trăm câu ca dao tục ngữ và các bài báo dọa nạt, dè bỉu…) Trong bộ truyện tranh “Sao em không bảo?”, sở dĩ người chồng có câu nói cửa miệng này là vì quả thực họ chẳng nghĩ đến việc đấy bao giờ cả. Việc thỉnh thoảng “nhờ” chồng làm việc nhà chỉ càng khiến họ thụ động thêm. Trừ khi chúng ta nhai đi nhai lại với nhau hàng nghìn tỉ lần rằng: “Gia đình này là của cả hai chúng ta. Cái nồi, cái chảo, cái sàn nhà… cũng là của hai chúng ta. Gánh nặng nào của anh thì cũng là của em, và ngược lại!”

 

Leave a Reply