“Giới” có ý nghĩa gì?

Ngày nay từ “giới” đang được sử dụng trong ngành xã hội học hoặc được nhìn nhận như
một phạm trù khái niệm. Từ này đã được mang một ý nghĩa rất đặc thù. Trong lớp vỏ hiện thân mới, giới liên quan đến định nghĩa xã hội – văn hóa về đàn ông và phụ nữ, cách xã hội phân biệt đàn ông và phụ nữ và giao cho họ những vai trò xã hội. Nó được sử dụng như một công cụ phân tích để hiểu thực trạng xã hội đối với đàn ông và phụ nữ.

Sự khác biệt giữa giới tính và giới được giới thiệu để giải quyết xu hướng thường thấy là phụ nữ bị qui là thấp kém hơn do đặc điểm sinh học của họ. Suốt một thời gian dài, người ta tin rằng các đặc điểm, vai trò và vị thế khác biệt giữa nam và nữ trong xã hội được quyết định bởi sinh học (ví dụ như giới tính), những yếu tố này là tự nhiên và do đó không thể thay đổi được.

Theo một khía cạnh nào đó, phụ nữ và cơ thể phụ nữ đã và đang là lí do cho vị thế yếu thế hơn của họ trong xã hội. Một khi người ta chấp nhận rằng đây là điều tự nhiên, rõ ràng không cần phải giải quyết các bất công và bất bình đẳng giới tồn tại trong xã hội nữa. Khái niệm “giới” cho phép chúng ta nhận định rằng giới tính và giới là hai vấn đề khác nhau. Mọi người được sinh ra hoặc là nam hoặc là nữ, giới tính có thể được quyết định đơn giản bằng việc nhìn vào bộ phận sinh dục. Nhưng mỗi văn hóa lại có cách đánh giá con trai và con gái cũng như phân công vai trò, thái độ và đặc điểm của riêng nó. Tất cả các “quá trình đóng gói” mà xã hội và văn hóa qui cho con trai và con gái từ lúc sinh ra cho đến sau này được gọi là “phân chia giới”. Mỗi xã hội dần dần biến đổi nam giới và nữ giới thành đàn ông và đàn bà, mang tính nam và tính nữ, với các phẩm chất, khuôn mẫu cư xử, vai trò, trách nhiệm, quyền và mong đợi khác nhau. Không như giới tính, là đặc điểm sinh học, các nhân dạng giới của phụ nữ và đàn ông được quyết định theo các mặt tâm lý và xã hội – nghĩa là theo lịch sử và văn hóa.


Ann Oakley, một trong những học giả nữ quyền đầu tiên dùng khái niệm này nói: “’Giới’ là một vấn đề của văn hóa, nó miêu tả sự phân chia xã hội của nam và nữ thành ‘nam tính’ và ‘nữ tính’.” Việc con người là nam hoặc nữ thường có thể bị đánh giá bằng các bằng chứng về sinh học. Thế nhưng, việc họ có tính nam hoặc tính nữ không thể bị đánh giá giống như vậy: các tiêu chuẩn này mang tính văn hóa, thay đổi theo thời gian và địa điểm. Tính bất biến của giới tính phải được thừa nhận, tính vạn biến của giới cũng vậy. Bà kết luận rằng giới không có nguồn gốc sinh học, và sự liên hệ giữa giới tính và giới không hề ‘mang tính tự nhiên’.

Hãy cùng xem xét sự khác biệt giữa hai khái niệm.

GIỚI TÍNH

GIỚI

Giới tính là tự nhiên Giới mang tính xã hội-văn hóa và là do con người tạo ra.
Giới tính mang tính sinh học. Nó miêu tả khác biệt nhìn thấy được ở bộ phận sinh dục và các khác biệt liên quan trong chức năng sinh sản. Giới mang tính xã hội-văn hóa và nó miêu tả các phẩm chất, khuôn mẫu cử xử, vai trò trách nhiên… theo tính nam và tính nữ.
Giới tính mang tính bất biến, nó không thay đổi ở mọi nơi.

VD: các đặc điểm sinh học của nam và nữ sẽ có cấu tạo giống nhau ở khắp nơi trên thế giới

Giới mang tính biến đổi, nó thay đổi theo thời gian, văn hóa, và thậm chí là gia đình.
Giới tính không thể bị thay đổi.

VD: kể cả khi bạn có phẫu thuật chuyển giới, bạn cũng không thể chuyển đổi cấu tạo bên trong như buồng trứng

Giới có thể bị thay đổi.

 

Source: Kamla Bhasin – Understanding Gender

 

 

Leave a Reply